Box 3 opnieuw naar de tekentafel | André van Luijk
Artikel: André van Luijk
Er bestaat — en bestond — een enorme weerstand tegen de invoering van het nieuwe belastingstelsel rond box 3. Zelfs coalitiepartijen in de Tweede Kamer tekenden met zichtbare tegenzin bij het kruisje. Maar de politieke wens om miljarden op te halen bij het zogenaamde "grootkapitaal" bleek groter dan de weerzin. Hoewel veel partijen tegenstemden, waren de "Robin Hoods" toch in de meerderheid. De Eerste Kamer echter wilde dat de wet terugkeerde naar de tekentafel — iets wat veel tegenstanders opvatten als een erkenning van hun terechte kritiek.
“Hoewel veel partijen tegenstemden, waren de "Robin Hoods" toch in de meerderheid.”
De strategische zet van de Eerste Kamer
Toch verwacht ik dat de wet er alsnog doorheen komt, met hooguit een paar cosmetische aanpassingen. De Eerste Kamer stuurt de wet juist terug, omdat ze anders gedwongen is tegen te stemmen. Door nu aanpassingen af te dwingen, creëren ze de ruimte om straks wél vóór te stemmen.
Vorm versus tarief: waar zit de echte kritiek?
Ik heb de Kamerdebatten gevolgd en tal van experts gehoord en gelezen. De kern van hun bezwaren richt zich vooral op de vorm — vermogenswinstbelasting — en minder op de hoogte van het tarief. Nederland wijkt daarmee internationaal af van wat gebruikelijk is. Sommige experts staan overigens niet per se afwijzend tegenover vermogenswinstbelasting, maar hebben moeite met specifieke details — details die voornamelijk juridisch van aard zijn. En dat is precies waarop de Eerste Kamer toetst: de juridische deugdelijkheid van wetgeving, niet de politieke wenselijkheid van een tarief.
“Is het belasten van vermogen überhaupt gerechtvaardigd? En als we daarvoor kiezen, waarom belasten we dan ook inflatie? En waarom is de vrijstelling zo opvallend laag?”
De fundamentele vragen die nauwelijks worden gesteld
En daar wringt de schoen voor ondernemers en beleggers. Het pijnpunt bij ondernemers en beleggers is vooral de hoogte van het tarief. In aanloop naar ons online box 3-evenement wil ik een aantal fundamentelere thema's behandelen: Is het belasten van vermogen überhaupt gerechtvaardigd? En als we daarvoor kiezen, waarom belasten we dan ook inflatie? En waarom is de vrijstelling zo opvallend laag?
De uitdijende overheid als blinde vlek in het debat
Politiek werden deze vragen nauwelijks gesteld. Zelfs bij veel rechtse partijen niet. Je kunt redeneren dat belasting — ook in een minimale overheid — nu eenmaal noodzakelijk is. Maar de discussie over een steeds verder uitdijende overheid, een groeiend Europa en de financiering van steeds meer ideologisch gedreven beleid lijkt politiek gezien haast een taboe. Dat is begrijpelijk: snijden in eigen vlees is nu eenmaal pijnlijker dan snijden in dat van een ander.
17 maart en 25 maart organiseren we vanuit GRYP twee online events over Box-3. Ab Flipse zal zijn visie geven op de wetswijziging en tips geven over hoe je met onrust over deze wetgeving kunt omgaan. André van Luijk richt zich op de uitdagingen omtrent box-3. Op 25 maart vindt een vervolg plaats, deze is exclusief voor GRYP-leden.
Volgende keer: Waarom vinden we als samenleving het belasten van vermogen steeds normaler?