AI en de toekomst van de financiële dienstverlening | André van Luijk
Artikel: André van Luijk
Veel handelingen in de financiële wereld zijn repeterende werkzaamheden met vaste structuren: het beoordelen van een aanvraag, het opstellen van een advies, het controleren van een jaarrekening, het toetsen van een polis aan de juiste voorwaarden. Precies dat soort werk is waar AI in uitblinkt. AI gaat ervoor zorgen dat er minder verzekeraars nodig zijn, maar ook financieel adviseurs, accountants en tal van andere specialisten zullen deels of volledig vervangen kunnen worden door kunstmatige intelligentie.
Met name hooggeschoolden worden geraakt
Waar deze ontwikkeling vroeger vooral het laaggeschoolde, uitvoerende werk raakte, is dat nu anders. Juist het hooggeschoolde, analytische werk - het werk waarvoor mensen jarenlang hebben gestudeerd en waarvoor ze een aanzienlijk salaris ontvangen - blijkt uitstekend te automatiseren. Een jaarrekening doorgronden, een risicoprofiel opstellen, een contract doorlichten op risico's: het zijn stuk voor stuk taken die neerkomen op patroonherkenning en het combineren van kennis, en dat is precies waar grote taalmodellen sterk in zijn.
Minder de tussenkomst van een adviseur nodig
Ook consumenten kunnen inmiddels zelf advies inwinnen, waardoor ze nu al vaak zeer goede adviezen krijgen, zonder tussenkomst van een adviseur. Ik zie klanten die handig zijn met AI al analyses aanleveren die van hoog niveau zijn - soms beter onderbouwd dan wat ze eerder van een adviseur kregen.
Weliswaar haal ik er nog fouten uit, en vertrouwen mensen de uitkomsten nog niet helemaal, maar de kwaliteit neemt razendsnel toe, en daarmee ook het menselijke vertrouwen in dit soort adviezen. Wat een paar jaar geleden nog een vernieuwing was, wordt nu langzaam de norm.
“Juist het hooggeschoolde, analytische werk - het werk waarvoor mensen jarenlang hebben gestudeerd en waarvoor ze een aanzienlijk salaris ontvangen - blijkt uitstekend te automatiseren. ”
De financiële sector staat aan de vooravond van een aardverschuiving
Ik verwacht dat dit proces in fasen zal verlopen. Eerst zal AI de co-adviseur van de adviseur zijn: een hulpmiddel dat sneller informatie verzamelt, concepten opstelt en risico's signaleert, terwijl de mens de eindverantwoordelijkheid houdt.
Daarna zal AI de co-adviseur, of zelfs de adviseur, van de klant zelf worden - waarbij de mens vooral nog een controlerende of geruststellende rol vervult, in plaats van de inhoudelijke.
De sector staat daarmee aan de vooravond van een aardverschuiving, waardoor zeer veel mensen op termijn niet meer nodig zullen zijn. Niet omdat het werk verdwijnt, maar omdat hetzelfde werk met veel minder mensen kan worden gedaan.
Andere sectoren die met AI te maken gaan krijgen
Dit zal niet alleen spelen in de financiële wereld, maar is ook al vergevorderd in de IT, waar AI in toenemende mate zelf code schrijft, test en debugt. Ook beroepsgroepen als advocaten, accountants en andere adviseurs zullen grotendeels overbodig worden voor het reguliere, repeterende deel van hun werk.
Wat overblijft, is vermoedelijk het werk waar het net niet om kennis en analyse draait, maar om vertrouwen, verantwoordelijkheid en het nemen van een beslissing waarvoor je het risico van de keuze wil dragen.
Hoeveel van dat werk er straks nog over is, en of dat genoeg is om al die specialisten aan het werk te houden, is een vraag waar de sector zich nog nauwelijks op lijkt voor te bereiden.
Op de hoogte blijven van AI? Op 23 september organiseren we een event rond Artificial Intelligence. Ontdek meer over dit event.
Stel dat AI uiteindelijk 30% van de huidige banen geheel of grotendeels overneemt. Het gevolg kan zijn dat meer mensen tijdelijk of langdurig afhankelijk worden van een uitkering. Voor de overheid ontstaat daardoor een dubbel probleem: de belastinginkomsten nemen af, terwijl de uitgaven aan sociale voorzieningen juist stijgen.